Salai JNS

Biahmaisa

Ramkhel ah hin a dirhmun a fekmi an um i, a fek lomi zong an rak um. Party pakhat in party dang ah i ṭhial hna a hmang an um i, atu policy aa tlaihmi kha caan tlawmpal a rauh hnu ah aa ralchan ngaimi policy i tlaih ṭhan ti bantuk a hmangmi zong an rak um ve. Dodaltu (opposition) an si lioah cun mipi uar zawng phun in bia an chim, an ṭuan tawn. Mipi duhning in za ah za rian a ṭuan kho taktak ding khi an lo. Cozah palhnak an kawl. Cozah palhnak kawl timi cu dodaltu party nih an rian cu a si ve rengreng ko. Asinain dodaltu an si lio i, an rak dirpimi kha anmah nih co-
zah an hun tlaih ve caan ah an dirhmun aa thleng, an rak dohmi lila hna kha anmah nih an tuah tawn. Atu NLD chan zong ahhin cu bantuk cu hmuh khawh a si cang.

A Hlan Cozah Chan Ah Khan –

Atu lio Pyithu Hluttaw chairman Pu Win Myint nih a luanciami 2012 kum Pu Thein Sein cozah chan ah khan Pyithu Hluttaw ah a biapi ngaimi biatung a rak chuahpi. Cu lioah Pu Win Myint cu Pathein khua NLD aiawh in Pyithu Hluttaw ah palai a rak si. “Ramkomh cozah phu le Ramkulh/ramthen cozah phu pawl [President, Chief Minister le Minister vialte] nih an ngeihchiah chawva hi mizapi theih in an langhter i phozar awk a si” tiah Hluttaw tonpumhnak ah cun biatung a rak chuahpi. Amah a chimning ah cun, “a dikfelmi cozah, a thianghlimmi cozah [eihmuarnak a um lomi] a si khawh nakhnga ruahchannak he” hi biatung hi ka chuahpimi a si a ti.

A biatung chuahpimi cu USDP he ṭangṭi khat ah ruahmi ralkap Hluttaw palai pawl nih an doh. Phunghrampi pohmah 68 ah ngeihchiah chawva langhternak kong he pehtlai in ṭha tein a um ko ca ah hi biatung hi phunghram lonh bantuk a si, an ti i an doh. A dotu an um ca ah Pu Win Myint nih a chuahpimi biatung cu Pyithu Hluttaw tonpumhnak a kaimi dihlak nih thimfung thlaknak an tuah i, a duh lotu an tam deuh ca ah a sung. Hi biatung hi a dikmi zong a si i, ram ca ah thil ṭha zong a si ca ah zei ruangah dah a sungh khawh hnga?

Ralkap nih an i tlaihmi Phunghrampi pohmah 68 ah cun ti hin aa ṭial; Rampi President le a bawmtu hna [vice presidents] cu anmah an tlaihmi chungkhar ngeihchiah, inn, vawlei, a dang inn, chawlehnak pawl, tangka khonmi le a dang tangka man ngei vialte hna cu cazin an tuah dih lai i, Pyidaungsu Hluttaw lutlai hna sinah an ap lai” tiah aa tel. Kum 2010 ah rak sermi Ramkomh Cozah Upadi (the Union Government Law) pohmah 100nak zongah atu ning te hin aa telh ṭhan. Cun, Pohmah 101nak ah “President nih a thimmi [minister le a dangdang] minung pawl hna cu an ngeihchiah chawva vialte cazin cu Pyidaungsu Hluttaw haotu sinah an ap lai” tiah aa ṭial ve. Hi vial lawng hi atu tiang ah kan ram nih ngeihchiah langhternak kong he pehtlai in upadi le phunghram a ngeihmi a si.

Ralkap nih an biatlaih ah cun Pu Win Myint chuahpimi biatung kha Phunghram lonh a si an ti. A ngaingai ti ah cun Phunghram nih a kham lomi cu Hluttaw nih ṭha tein an ceihpi awk hna khi a si. Phunghram ah mipi sinah langhter lo ding timi aa tel lo. Phunghram nih a kham lomi, Phunghram he aa kalh lomi biatung paoh cu Hluttaw nih ṭha tein an ceih awk cu a si. A herh ahcun phunghram zong cu an chap awk khi a si hnga. Asinain Hluttaw ah ralkap he a ṭangṭimi USDP an ṭhawn deuh c aah anmah duhning in an kalpi khawh i, hi biatung a sunghnak hi a si. Hi kong he pehtlai lawng siloin USDP chan ah cun NLD biatung pohpoh cu an sung lengmang.

Atu An Chan Ve Ah Cun-

Atu anmah chan [NLD] nih nawlngeihnak an hun tlaih caan a phan. Kha lioah cozah ṭha le cozah thianghlim ruahchannak he biatung a rak chuahpitu Pu Win Myint hrimhrim zong Pyithu Hluttaw chairman a hun si. A hlan lio dodaltu (opposition) party an si lioah biatung a rak chuahpimi kha Kawl media nih a rak i chinchiah ziar. Nizan nai Hluttaw tonpumhnak a dih in Pyithu Hluttaw chairman Pu Win Myint le a bawmtu Pu Ti Khun Myat nih media pawl he tonnak press conference an tuah. Cu lioah cun thawnglatu pakhat nih cozah phu pawl nih ngeihchiah chawva langhter ding in timhtuahnak nan ngei maw tiah bia a halmi, “kan langhter hna lai lo” tiah fiang ko in a leh.

“Kan hmuhsakter hna lai lo, a ruang cu firtleinak le sualnak kan chuahter bantuk a si lai. An ngeihmi an hngalh dih ahcun mifir nih fir duhnak te hna an ngei lai an ca ah (cozah phu) ṭihnung a si lai” tiah a phisin deih. A chim chapmi cu “Ramkomh Cozah Upadi the Union Government Law zongah zapi theih in nan langhter lai tiah aa tel lo, Hluttaw haotu nih an i fim lai ti lawng aa tel” tiah a ti. Mah bia cu a hlan lio amah nih biatung a rak chuahpi lioah ralkap MP pawl nih an rak chimmi bia a rak si ve. Cucaah dodaltu an si lioah an rak dirpimi le atu anmah nih nawlngeihnak an hun tlaih hnu in an dirhmun hi aa dang timi a hun lang.

Dodaltu an si lio le atu anmah nih cozah an tlaih tiang hi ngeihchiah chawva langhternak kong ah cun kan upadi le kan phunghram zong amah ning tein a um rih. Nain an dirhmun tu cu amah tein aa thleng. Hi kong hi Pu Win Myint bia lawng pei a si ko cu tiah cheukhat nih an ti men lai. Asinain Hluttaw chairman dirhmun in hi bantuk a chim tik ah a aiawhmi party nih a kalpimi a si lai ti hi fiang tein a lang ko.

Bia Donghnak

Vawleipi nih an theihmi Aung San Suu Kyi nih a hruaimi NLD cozah cu kan ram caah kan zumhmi party an si ca ah rammi tam-u nih kum 2015 thimnak ah thimfung kan pek hna. Cu thawng cun cozah an hun dirh khawhmi hi a si. Mipi nih kan thim hna caah mipi duhning in rian an ṭuan ve lai, cucu anmah biakamnak zong a si. “Mipi nih na kan duh ti lo ahcun kan i phuak ko lai” ti tiang in Aung San Suu Kyi nih a rak chim bal. Vawleicung ah a tling dih timi hi a um kho lo. Mipi timi cu mi tampi kan si i kan duhmi le kan hmuhning zong aa dan cio fawn ca ah za ah za [100%] in mipi duhnak tuahpiak ti khi cu a um kho hnga lo. Ruahpiak thiam awk thil a tampi ve lai. Khat lei bel ah, mipi lei kap in ṭuanvo kan ngei ve. Thimnak lio ah thimfung va thlak vial lawng khi a za lo i, bia a rak kan kamhmi ning in rian an ṭuan maw tuan lo, a hlan dodaltu an si lioah an dirhmun le atu an dirhmun zei dah aa dang, zeiruangahdah aa dan timi ngiat ding hi mipi nih ṭuanvo nganpi kan ngei ve.